Sosyal Medya

Böbrek Taşı Tedavisi

Böbrek Taşı Tedavisi

5 mm’ye kadar olan taşların büyük çoğunluğu verilen ağrı kesici, antispazmodik ilaç tedavisi ve bol sıvı alımı ile düşürülebilir.

Medikal Tedavi: 5 mm’ye kadar olan taşların büyük çoğunluğu verilen ağrı kesici, antispazmodik ilaç tedavisi ve bol sıvı alımı ile düşürülebilir. Taşın boyutu büyüdükçe müdahalesiz düşürme olasılığı azalır.

ESWL: Vücut dışından şok dalgaları ile taş kırma

Perkutan Nefrolithotomy (PNL):  Böbrek içindeki taş 2 cm’den büyük olduğunda veya ESWL ile kırılamadığında uygulanan güncel bir yöntemdir. Genel anestezi altında bel bölgesinde 1 cm’lik kesiden oluşturulan bir yoldan böbreğin içerisine girilerek taşlar bir bütün halinde veya kırılarak aynı yoldan dışarı çıkartılır.

Endoskopik yani kapalı bir ameliyat yöntemi olan perkütan nefrolithotomy ameliyatında görüntüler endokamera ile bir televizyon ekranına büyütülmüş olarak taşınır. Taşlar genelde pnömatik, ultrasonik veya lazer taş kırıcılar ile parçalanırlar.

Üretoroskopi (URS):  Üreter kanalı içerisindeki taşlar düşmezse veya ESWL ile kırılamazsa idrar yolundan üreteroskop denilen aletler yardımıyla girilerek tedavi edilebilirler. Üreteroskoplar 2.5-3 mm çapında, uzunlukları boyunca bir çalışma kanalı ve görüntüyü sağlayan bir mercek bulunan cihazlardır. Rijid yani sert üreteroskoplar ile dış idrar yolu ve mesane geçilip üreter içine girilirek taşlar Holmium lazer veya pnömatik taş kırıcı ile kırılarak tedavi edilir. Bu üreteroskoplar ile alt ve orta üreterdeki taşlar tedavi edilebilirler.

Fleksibl yani kıvrılabilen üreteroskoplar ise uçları çeşitli yönlerde ve açılarda döndürülebildiğinden hem üst üreterdeki, hem de böbrek içinde havuzcuk ve kalis adı verilen ceplerdeki taşların tedavisinde kullanılırlar. Üretereroskopik taş tedavisi sonrası hastalar aynı gün veya bir gün sonra evlerine taburcu edilirler. 

Hangi durumlarda ameliyat hangi durumlarda ameliyat dışı yöntemler uygulanır ve bunların başarı oranı nedir?

Artık güncel yaklaşımda en az girişimsel olan tedavi metotlarını öngörüyoruz. Taşın yapısı, sayısı, büyüklüğü, bulunduğu yer tedavi metodu seçiminde rol oynayan en önemli öğelerdir. 

Böbrek taşı tedavisi olan hastalarda taş oluşumunu engelleyici önlemler alınmaz ise sorunun tekrarlama riski nedir?

Engelleyici önlemler alınmaması ve bir takım hayat tarzı değişikliklerine gidilmemesi halinde, böbrek taşlarının çevresel ve genetik faktörler sebebi ile tekrar etme riski oldukça yüksektir.  

Taş oluşumunu önleyici tedaviden kasıt nedir?

Taş oluşumunu önlemek için hayat tarzı değişiklikleri son derece önemli bir rol oynar. Hızlı beslenmekten uzak durmak, bol sıvı tüketmek ve egzersize ağırlık vermek gibi bir takım önlemler ‘önleyici değişiklikler’ olarak sayılabilir. Bunların yanında doktor kontrolünde gerçekleştirilecek bazı ilaç tedavileri de söz konusu olur. Eşit aralıklı sağlık kontrolü ile erken tanı önem taşır. 

Böbrek taşı olan kişi ne yapmalıdır?

  • Bol su tüketmeli, özellikle yaz aylarında bu daha da önemlidir.
  • Çay, kahve ve kola gibi içeceklere mümkün olduğunca kısıtlama getirmeli
  • Tuz tüketimini kısıtlamalı,
  • Düzenli egzersiz veya yürüyüş yapmalı,
  • Ani kilo kayıplarından kaçınmalı,

Böbrek taşının oluşumu engellenebilir mi? Eğer yanıtınız evet ise engellenebilir mi?

Yaşam ve beslenme tarzında birkaç değişiklik yaparak yeni taş oluşma riski azaltılabilir. Lif içeren besinler ve faydalı etkileri nedeniyle sebze, meyve tüketmek gerekir. Ancak okzalat bakımından zengin olan sebze ve meyvelerden (ıspanak, kakao, çay yaprakları, ceviz, buğday kepeği) sakınmak gerekir. Alınan kalsiyum miktarı, bu yönde önerilerde bulunmak için güçlü bir neden olmadıkça sınırlanmalıdır. Bol sıvı tüketimi yapılmalıdır.

Böbrek taşı düşürmede taşın boyutu önemli midir?

Evet önemlidir.

Böbrek taşı nasıl düşürülür?

5 mm’nin altındaki taşlar kendiliğinden düşebilir.  Bol su ve hareket taşların düşmesine yardımcı olur. Üreter kanallarını genişletici İlaç tedavisi ile taş düşürmek mümkün.  5 mm üstü taşları da operasyon yolu ile düşürülmektedir.

Hangi boyutta hangi uygulama yapılmalıdır?

6mm üstündeki taşlar müdahale ile düşürülür. 4-6 mm arasındaki taşların bazılar kendiliğinden bazılarıda müdahale ile düşer. 4 mm altındaki taşlar ise kendiliğinden düşer.

Bitkisel tedavinin böbrek taşı düşürülmesine etkisi nedir? Bu konuda uyarılarınız var mı?

Bazı bitkiler böbrekleri çalıştırdığı için taşın düşürülmesinde etkili olurlar.  Tabi 4mm’nin altındaki taşlar için geçerli. Önerim ise, doktorlarına danışmadan böyle bir şey yapmamaları. Her bitki faydalı olmaya bilir aksine zararı bile dokunur.

Limon tüketmenin böbrek taşı düşürülmesine faydası var mıdır?

Araştırmalarda limon suyunun bazı taşların meydana gelmesini engellediği tespit edilmiştir.  Limonatadaki sitrat böbrek taşına karşı etkili olmaktadır. Bu nedenle sıvı gereksiniminin bir bölümü limonata şeklinde alınabilir.

Böbrek kumu ile böbrek taşı arasında ne fark vardır?

Arasında bir fark yoktur.

Müdahalelerdeki olası riskler nelerdir?

Risksiz ameliyat diye bir şey yoktur. Açık ve kapalı böbrek taşı ameliyatlarının riskleri birbiri ile aynıdır. Kanama en sık rastlanan komplikasyondur. Yapılan çalışmalarda kan vermeyi gerektirecek kadar kanama olma ihtimali %1 ile %10 arasında bulunmuştur. Her ameliyatta olduğu gibi bu ameliyatta da enfeksiyon ihtimali vardır. Bu riski en aza indirmek için ameliyat öncesinde idrarda mikrop varlığını araştırmak ve ameliyat sırasında önleyici (profilaktik) antibiyotik başlamak gerekir. Çok nadir olarak bu ameliyat sırasında böbreğe giriş işlemi röntgen cihazı ile “kör” olarak yapıldığı için barsak ve çevre organ yaralanması görülebilir. Özellikle çok zayıf hastalarda bu risk daha fazladır.

Böbrek taşı tedavisinde son yenilikler hangileridir, bunlar hasta ve doktora ne gibi avantajlar getirir?

Hem tanı hem de tedavi yöntemlerinde yenilikler devam etmektedir. Bu konuda en büyük katkı tıbbi mühendislik gelişmelerinin tıbbi uygulamalara güvenidir. Örneğin E.S.W.L, PNL, URS gibi önceki bölümlerde anlattıklarımız son yılların yenilikleridir.